Chociaż firmy z sektora private debt rozwijają się niezwykle dynamicznie zarówno w Polsce, jak i na świecie, i stale wzrasta popyt na ich usługi, to samo pojęcie „private debt” dla wielu przedsiębiorców pozostaje nieznane. W artykule wyjaśniamy, czym jest private debt i przybliżamy najważniejsze informacje na temat tej branży.
- Co oznacza pojęcie private debt?
- Czym zajmują się firmy z branży private debt?
- Skąd pochodzi kapitał w ramach private debt?
- Jak wygląda rynek private debt w Polsce?
- Dlaczego rynek długu prywatnego rośnie tak dynamicznie?
- Jak wygląda proces wnioskowania o pożyczkę dla firm private debt?
- Ile czasu mija od złożenia wniosku do wypłaty kapitału?
- Jakie są formy zabezpieczenia długu prywatnego?
- Na jaki cel firma może przeznaczyć środki z private debt?
- Czy private debt to rozwiązanie dla firm w trudnej sytuacji finansowej
Czas czytania: 5 min
Co oznacza pojęcie private debt?
Pojęcie „private debt”, jest w Polsce wciąż mało popularne. Po pierwsze, „dług prywatny” kojarzy się w Polsce przede wszystkim z zadłużeniem konsumenckim: tymczasem private debt to branża zajmująca się udzielaniem finansowania pozabankowego przedsiębiorcom. Po drugie, Polska jest krajem, w którym po transformacji mocne stało się przywiązanie do sektora bankowego. Utarło się, że w chwili, w której ktoś (czy to osoba prywatna, czy przedsiębiorca) potrzebuje finansowania, w pierwszej kolejności udaje się do banku. Kredyty bankowe, choć często atrakcyjne pod względem oprocentowania, stały się jednak trudniejsze do zdobycia, ich warunki są mało elastyczne, a czas oczekiwania na decyzję często przeciąga się tygodniami (albo nawet miesiącami). W efekcie w ostatnich latach rynek finansowania pozbankowego dla firm w Polsce zaczął się rozwijać, a pojęcie private debt zaczyna zyskiwać na popularności.
Czym zajmują się firmy z branży private debt?
Mówiąc krótko: przedsiębiorstwa z firmy private debt prowadzą działalność polegającą na udzielaniu finansowania (najczęściej pożyczek) innym przedsiębiorstwom. Podstawowe źródło ich dochodów to odsetki oraz prowizje, pochodzące z tej działalności. Firmy private debt pomagają przedsiębiorstwom m.in. w realizacji projektów, wymagających dużych nakładów finansowych, rozwijaniu działalności, często udzielają finansowania pomostowego czy pomagają w utrzymaniu bieżącej działalności w okresie przejściowych trudności w funkcjonowaniu (np. gdy kontrahenci zalegają z płatnościami).
Skąd pochodzi kapitał w ramach private debt?
Private debt, czyli dług prywatny, to forma finansowania, w której kapitał nie pochodzi z sektora bankowego, lecz od prywatnych inwestorów, funduszy lub przedsiębiorstw wyspecjalizowanych w tej formie działalności.
Pieniądze, które pożyczają przedsiębiorcom, pochodzą z różnych źródeł. W przypadku Funduszu Hipotecznego Yanok to środku firmy, w tym te pochodzące z pożyczek inwestorskich.
Jak wygląda rynek private debt w Polsce?
Strategy& szacowało, że wartość rynku private debt w Polsce w 2024 roku wynosiła 2 – 4 miliardy złotych. W porównaniu do rynków zachodnich jest to wartość bardzo mała. Globalnie szacuje się wartość rynku private debt na nawet 2 biliony dolarów amerykańskich. Europejski rynek pożyczek prywatnych według Calyle w tej chwili to około 530 miliardów. Warto zwrócić jednak uwagę na dużą dynamikę wzrostów: w Polsce zdaniem ekspertów do 2030 wartość rynku może wzrosnąć nawet do 17 miliardów, a w skali Europ do ponad 900 miliardów. Tak dynamiczny wzrost jest związany z coraz większymi potrzebami polskich i europejskich firm, które jednocześnie idą często w parze z coraz większą ostrożnością (żeby nie powiedzieć niechęcią) banków do udzielania kredytów oraz rosnącą świadomością przedsiębiorców na temat innych form finansowania.
Gdy Fundusz Hipoteczny Yanok rozpoczynał swoją działalność w roku 2015 był jedną z pierwszych firm w tej branży w Polsce. Przez lata obserwujemy zachodzące na rynku zmiany, objawiające się z jednej strony coraz większą konkurencją, ale też coraz większą wpływającą do nas liczbą wniosków pożyczkowych. Wskazuje to zarówno na wzrost podaży, jak i popytu, i potwierdza dynamiczny wzrost.
Dlaczego rynek długu prywatnego rośnie tak dynamicznie?
Dynamiczny rozwój rynku private debt wynika z kilku równoległych trendów. Po pierwsze, banki coraz ostrożniej podchodzą do finansowania przedsiębiorstw, szczególnie tych działających w bardziej ryzykownych branżach lub realizujących niestandardowe projekty. Zaostrzone regulacje oraz wymogi kapitałowe powodują, że wiele firm nie spełnia kryteriów kredytowych, mimo dobrej kondycji biznesowej.
Po drugie, przedsiębiorcy oczekują większej elastyczności. Finansowanie private debt można dopasować do specyfiki konkretnej inwestycji, harmonogramu przepływów pieniężnych czy sezonowości działalności. Dla przykładu w Funduszu Hipotecznym Yanok oferujemy różne opcje spłat oraz warianty zabezpieczeń, które pozwalają nam najlepiej dostosować finansowanie do potrzeb przedsiębiorcy.
Nie bez znaczenia pozostaje również szybkość działania. W sytuacjach wymagających natychmiastowego pozyskania kapitału możliwość uzyskania decyzji w ciągu kilku dni stanowi istotną przewagę nad tradycyjnym finansowaniem bankowym. Wielu pożyczkobiorców wybrało Fundusz Hipoteczny Yanok właśnie dlatego, że wstępną decyzję co do finansowania przekazujemy nawet w ciągu 48 godzin.
Jak wygląda proces wnioskowania o pożyczkę dla firm private debt?
Podmioty działające w branży private debt mają różne wymagania i procedury, trudno więc mówić o jednym, uniwersalnym procesie. Co do zasady jednak proces pozyskania finansowania jest zazwyczaj znacznie prostszy niż w banku. Rozpoczyna się od przedstawienia podstawowych informacji o przedsiębiorstwie oraz celu finansowania. Następnie finansujący analizuje sytuację finansową firmy, proponowane zabezpieczenia oraz plan wykorzystania środków.
Po pozytywnej ocenie przygotowywane są warunki finansowania, które określają między innymi kwotę pożyczki, okres finansowania, oprocentowanie oraz wymagane zabezpieczenia. W Funduszu określamy ten dokument „ofertą wstępną”, a po jej zaakceptowaniu przedstawiamy ofertę wiążącą.
Po uzgodnieniu warunków następuje podpisanie dokumentacji oraz ustanowienie zabezpieczeń, a następnie wypłata środków.
Ile czasu mija od złożenia wniosku do wypłaty kapitału?
Duża zaleta rynku private debt to fakt, że finansowanie na nim można uzyskać już w ciągu kilku dni roboczych. Choć trudno mówić tutaj o uśrednionym czasie, bo zależy on zarówno od wewnętrznych procedur pożyczkodawcy, jak i przypadku konkretnego pożyczkobiorcy, to zazwyczaj wszystko dzieje się znacznie szybciej niż przy kredytach bankowych. W Funduszu Hipotecznym Yanok wstępną decyzję jesteśmy w stanie wydać w ciągu kilkudziesięciu godzin, a jeżeli otrzymamy całą niezbędną dokumentację od pożyczkobiorcy, cały proces, od otrzymania wniosku do podpisania umowy, zamykamy nawet w kilku dniach. Przelewu dokonujemy natychmiast po podpisaniu umowy, pieniądze trafiają więc na konto przedsiębiorcy błyskawicznie.
Jakie są formy zabezpieczenia długu prywatnego?
Ustanowienie zabezpieczenia ma zminimalizować ryzyko pożyczkodawcy i umożliwić wyegzekwowanie spłaty należności w sytuacji, w której pożyczkobiorca nie wywiązałby się ze swoich zobowiązań. Bardzo często (choć nie zawsze) firmy działające w tej branży ustanawiają zabezpieczenie na nieruchomości. W przypadku Funduszu Hipotecznego Yanok jest to hipoteka lub w niektórych wypadkach przejęcie nieruchomości na zabezpieczenie (czyli czasowe przepisanie praw własności do nieruchomości, z zastrzeżeniem jednak w umowie, że natychmiast po spłacie pożyczki wracają do pierwotnego właściciela). Dodatkowo stosujemy m.in. ubezpieczenie all risk nieruchomości, poręczenia właścicieli i oświadczenie o poddaniu się egzekucji z artykułu 777 Kodeksu postępowania cywilnego.
Na jaki cel firma może przeznaczyć środki z private debt?
Cele, na które mogą zostać przeznaczone pieniądze uzyskane z finansowania od firm z branży private debt, są bardzo różne i w dużej mierze zależne od wymagań konkretnego pożyczkodawcy. Znów nie możemy więc tu przedstawić jednego uniwersalnego rozwiązania, natomiast w wypadku Funduszu Hipotecznego Yanok może to być dowolny, mierzalny i osiągalny cel biznesowy. Najczęściej nasi pożyczkobiorcy poszukują finansowania na:
- realizację projektów deweloperskich
- szeroko rozumiany rozwój działalności
- zakup lub remont nieruchomości
- przystosowanie nieruchomości do sprzedaży
- ekspansja działalności – także na rynki zagraniczne
- refinansowanie istniejącego zadłużenia,
- utrzymanie płynności finansowej firmy w okresie przestoju
- uzyskanie finansowania pomostowego do czasu zaciągnięcia kredytu bankowego lub pozyskania dofinansowania państwowego lub ze środków unijnych.
W przeciwieństwie do wielu produktów bankowych zakres dopuszczalnych celów finansowania jest zwykle znacznie szerszy.
Czy private debt to rozwiązanie dla firm w trudnej sytuacji finansowej (np. odrzuconych przez banki)?
Nie każda firma, która nie uzyskała kredytu bankowego, jest automatycznie dobrym kandydatem do finansowania private debt. Przedsiębiorstwa udzielające pożyczek również analizują ryzyko i oczekują realnych perspektyw spłaty zobowiązania. Jeśli firma nie wskaże realnych źródeł spłaty finansowania lub/i nie posiada odpowiednich zabezpieczeń, nie ma raczej dużych szans na uzyskanie finansowania pozabankowego.
Private debt może być jednak dobrym rozwiązaniem dla firm, które np.:
- posiadaja niestandardowy model biznesowy
- muszą spłacić wierzytelności, powstałe w wyniku przejściowego pogorszenia sytuacji finansowej
- potrzebują szybkiego zastrzyku gotówki, którego nie zaoferuje bank
- źródłem spłaty ma być nieruchomość stanowiąca zabezpieczenie: to częste np. w wypadku firm działających w branży nieruchomości lub deweloperskiej, a banki nie dopuszczają takiej sytuacji.
Dla wielu firm jest to sposób na pozyskanie kapitału mimo ograniczonego dostępu do tradycyjnego finansowania.
Podsumowanie
Private debt to pojęcie, które powinien zapamiętać każdy przedsiębiorca. Polski rynek ulega ciągłym zmianom i w tej transformacji upodobnia się do rynków zachodnich, na których duża jest rola finansowania pozabankowego dla firm. Pożyczki udzielane przez przedsiębiorstwa nie będące bankami są szybsze, oparte na bardziej elastycznych warunkach i otwierają nowe możliwości rozwoju.
